Přehlad dźěłarničkow - 9. fachowy dźeń 2plus - 7. nowembra 2026

Tule namakaće přehlad dźěłarničkow. Pod tabulku nańdźeće link na přizjewjenski formular.

Workshop 1: Rěčnosensibelny staršiski wječor

Wučerjo su prěni narěčenscy partnerojo za staršich při njejasnosćach abo indiwiduelnych wuwićowych problemach dźěsća a maja tuž wosebitu zamołwitosć za mjezsobnosć šule a staršiskeho domu. Njekomplikowana, jasna a zrozumliwa komunikacija je za to wuměnjenje. Ale kak móžu komunikować, zo tež starši z mało rěčnymi znajomosćemi a hinašim pochadom mje zrozumja a tak problemy a njedorozumjenja zwoprědka wobeńć? Dźěłarnička ma dać wotmołwu na tute a dalše prašenja a skići Wam móžnosć, so z koleginami a kolegami wo jich nazhonjenjach wuměnjeć. Wobdźělenym předstaja so kriterije ertneje a pisomneje komunikacije ze staršimi, kotrež su za wolóžene dorozumjenje trěbne. Nimo rěčnych wužadanjow wobswětluja so tež kulturne barjery.

Angelika Bock
117. Zakładna šula Drježdźany 
Kompetenčny centrum za rěčne kubłanje

Workshop 2: Rěčnosensibelna fachowa wučba w sekundarnym schodźenku I

Wuwučowacym sposrědkuja so metody za wuhotowanje wučby, z kotrymiž ma so tež dźěćom a młodostnym z mjenje rěčnymi znajomosćemi wuknjenje w regularnej rjadowni poradźić. Na tute wašnje ma so motiwacija šulerjow zwyšić a tak runoprawosć šansow zaručić. Dźěłarnička poda dohlad do prašenja, kak hodźi so wučba rěčnosensibelnje natwarić. Z pomocu přikładow a pokiwow ma so wobdźělnikam sposrědkować, kak móhli wučbu hladajo na dwu- abo wjacerěčnu rjadownju wuhotować. Zhromadnje zestaja so rěčnosensibelny material, kotryž steji po tym wšitkim wobźělnikam k dispoziciji.

Uta Reichel
101. Wyša šula Drježdźany 
Kompetenčny centrum za rěčne kubłanje

Workshop 3: Und warum nochmal soll ich bitte Sorbisch lernen?

„Wot winowatostneho předmjeta k rěči wutroby“ – tutón narok zda so za předmjet serbšćinu omniprezentny a tola njedocpějomny. Tola kak so poradźi, zo dźěći a młodostni serbšćinu jenož njerady wuknyć njedyrbja, ale same wot so wuknyć chcedźa? W dźěłarničce chcemy so z motiwaciju za wuknjenje mjeńšinoweje rěče zaběrać a so prašeć, kotru rólu wučba, rěč ale tež kultura a identita při tym hraja. Nimo krótkeho dohlada do motiwaciskeho slědźenja ze stron naju studentow stejitej předewšěm wuměna a refleksija wo Wašich praktiskich nazhonjenjach w pěstowarni resp. šuli w srjedźišću. Zaměr je, zhromadnje impulsy zběrać a wuwiwać, kak móžemy wuknjacym zmóžnić, zo serbšćinu jako žiwu a wuznamnu rěč nazhonjeja.

Sofija Brězanec
Jonas Petaš
Studenća instituta za sorabisitku Lipšćanskeje uniwersity

Workshop 4: Róla wobchadneje rěče we wučbje serbšćiny

W dźěłarničce předstaja so w krótkej prezentaciji někotre hłowne kajkosće wobchadneje rěče a z nimi zwisowace ćeže šulerjow w spisownej serbšćinje. W kruhu dźěłarnički chcemy nazhonjenja wučerjow k tutej tematice zběrać a wo tym diskutować, kak móže so wobchadna serbšćina do wučbneho plana zapřijeć a metodisce a didaktisce z wliwom wobchadneje serbšćiny při nałožowanju spisowneje serbšćiny we wučbje wobchadźeć. Tohorunja ma so tematizować, kak móža so šulerjo za reflektowanje wo rěči z jeje wšelakimi wariantami, normami a stilemi sensibilizować.

dr. Leńka Šołćic
dr. Jana Šołćina
Lydia Matikec
Serbski Institut Budyšin

Workshop 5: Młodźinska studija wo žiwjenskich swětach a zrozumjenju hódnotow serbsko- a němskorěčnych šulerkow a šulerjow w serbskim sydlenskim rumje Swobodneho stata Sakskeje

W dźěłarničce předstaja so wubrane wuslědki „młodźinskeje studije ke konceptej 2plus“ k žiwjenskim swětam a zrozumjenju hódnotow serbsko- a němskorěčnych šulerkow a šulerjow w serbskim sydlenskim rumje Sakskeje. Zhromadnje chcemy wo tym diskutować, kotre mysle móhli so z toho hladajo na dalewuwiće demokratiskeje šulskeje kultury na 2plus-šulach wotwodźeć. 

prof. dr. Jonas Flöter
Lara Isecke
Uniwersita Lipsk

Workshop 6: Přihot wučby z pomocu Affinity wolóžić

W dźěłarničce so wobdźěłanje PDF-kow z pomocu programa Affinity|Designer (za wučerjow darmotny) předstaji a zwučuje. W interneće a wosebje na onlinowej platformje TaskCards nańdu wučerjo a wučerki dźěłowe łopjena za nimale wšitke předmjety. Hustohdy pak su dźěłowe łopjena jako pdf-ka składowane abo njepředleža w serbšćinje. Z Affinity je přełožowanje a wobdźěłanje tajkich dźěłowych łopjenow móžne (download Affinity za wučerjow | registrowanje Canva za šule prošu tu). 

Wuběr dźěłowych łopjenow staji so w ramiku dźěłarnički k dispoziciji. Rady móžeće pak tež swójske přikłady w digitalnej formje pod nawodom wobdźěłać.

dr. Beata Brězanowa
nawodnica Rěčneho centruma WITAJ

Tomaš Šołta
wěcywobdźěłar za rěčny marketing a IT-management w Rěcnym centrumje WITAJ

Workshop 7: Z prawidłami a ritualemi wučbnym mylenjam prewentiwnje zadźěwać

Poprawny potencial za redukciju mylenskeho zadźerženja njeleži we wobchadźe z mylenjemi, ale w prewentiwnym a proaktiwnym wobłuku. Prašane je při tym předewšěm naše swójske nastajenje. W dźěłarničce so wobdźělnicy spočatnje, wuchadźejo z konkretnych swójskich přikładow, za cyłotny wid na pozdatne mylenja wučby sensibilizuja. Na to nawjazujo wuwiwaja zakłady za rozrisanje, wosebje přez etablěrowanje prawidłow a ritualow.

Robert Mintchev
Wučerski wukubłanski wustaw Drježdźany

Workshop 8: Rozjasnjenje a přewod we wobchadźe z ChatGPT, deepfake a wirtuelnymi avatarami
(*1. městno inowaciskeho myta SMK "Dalekubłanje Sakskeje 2025”.)

Wot wozjewjenja ChatGPT w nowembru 2022 sem je KI naš wšědny dźeń a wosebje tón šulow runjewon na hłowu stajiła. Su domjace nadawki a starodawne pruwowanja tuž nětko obsoletne? Kak spóznawam KI-generowane teksty? Kotre wuskutki maja KI-generowane wobrazy na fake news? A kak wupada z datowym škitom abo awtorskim prawom? Kotre wobswětowe wuskutki ma zasadźenje KI a kotre etiske prašenja so narěznu? Tute a dalše prašenja chcemy w ramiku dźěłarnički diskutować.  



Marcus Burghardt 
Social Web macht Schule

Workshop 9: Wučba z přichodom: Mnohotnosć spěchować, potenciale wotkrywać.

Dźěłarnička předstaja pedagogisku dźěłarnju "wuknjenje" Roberta Boschoweje załožby, kotraž wuwučowacych podpěruje, wučbu načasnje a na šulerjow wusměrjenu dale wuwiwać. W fokusu steji při tym wuhotowanje wuknjenskich wokolinow, kotrež zmóžnjeja wuwiće indiwidualneho potenciala jednotliwca runje tak kaž kolaboratiwne wuknjenje w teamje. Format přewodźa Was intensiwnje při wuwiwanju nowych rólowych wobrazow k profesionalnemu wuknjenskemu přewodej a načasnemu posudźowanju wukonow. 

Ina Bretschneider
Wyša šula "Richard-von-Schlieben" Žitawa
Trainerka pedagogiskeje dźěłarnje "wuknjenje"

Ingo Brebach
Wyša šula „Geschwister Scholl“ Freital-Hainsberg

Přizjewjenje

Přizjewjenski formular nańdźeće tule. Fachowy dźeń so za wučerki a wučerjow jako słužbne zarjadowanje z přewažnje dalekubłacym wobsahom připóznawa. Pisomna próstwa wo słužbnu jězbu ma so stajić. Za wobdźělnikow, kotřiž njesteja w žanym słužbnym poměrje ze Swobodnym statom Sakska, njeje zarunanje kóštow přez Krajny zarjad za šulu a kubłanje móžne.

Kontakt

Fachowy dźeń 2plus je zarjadowanje Sakskeho statneho ministerstwa za kultus a Krajneho zarjada za šulu a kubłanje w kooperaciji z Rěčnym centrumom WITAJ Budyšin. Při prašenjach wobroćće so prošu na Symana Pawlika pod simon.paulik@lasub.smk.sachsen.de.

Wobrazowe a filmowe nahrawanja

Na zarjadowanju so za zjawnu a wabjensku potrjebu filmuje a fotografuje. Štóž nochce, zo so dokumenty wozjewjeja, na kotrychž je wosobinsce spóznajomny, njech to prošu pola zarjadowarja w předpolu přizjewi pod: simon.paulik@lasub.smk.sachsen.de.